Μπορεί να είναι χρυσός η σιωπή;

13 Απριλίου 2025.

Στην ομογενειακή εφημερίδα «Απογευματινή» που εκδίδεται στη Κωνσταντινούπολη, στο φύλο της 7^ης Απριλίου 2025, δημοσιεύτηκε άρθρο με τίτλο «Η σιωπή είναι πάντα χρυσός;», το οποίο υπογράφει ο κ. Συμεών Σολταρίδης, Πρόεδρος της Κοινότητας Παναγίας Μπαλίνου, στην περιοχή Φαναρίου.

Λίγες μέρες μετά, στην ίδια εφημερίδα δημοσιεύτηκε επιστολή του κ. Νίκου Κεφάλα, εκπροσώπου του ιδρυτού της Ζαππείου Σχολής, που απαντούσε στον κ. Σολταρίδη.

Στη συνέχεια δημοσιεύουμε εκτενή αποσπάσματα από το άρθρο του κ. Σολταρίδη, αλλά και την επιστολή του κ. Κεφάλα. Το θέμα που αναδεικνύει το άρθρο του κ. Σολταρίδη, είναι η αποσιώπηση των κακών κείμενων στην Κοινότητα της Πολίτικης Ρωμηοσύνης.

Στις παρεμβάσεις των κυρίων Σολταρίδη και Κεφάλα θα προσθέσουμε τα σχόλια μας, όμως πρώτα να σημειώσουμε το εξής. Το άρθρο του κ. Σολταρίδη μας θύμισε τις υπαινικτικές παρεμβάσεις του αείμνηστου εκδότη Χαράλαμπου Ρομπόπουλου, από την νεοεκδοθείσα «ΗΧΩ», την δεκαετία του 1970. Τότε ήταν μια εποχή που βαριά μαύρα σύννεφα σκίαζαν την ομογένεια μας. Εάν μετά από τέσσερεις περίπου δεκαετίες, ως Πολίτικη Ρωμηοσύνη, βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο να μιλάμε με υπαινιγμούς και καλυμμένα, αυτό είναι τουλάχιστον απογοητευτικό.

Τα βασικά σημεία του άρθρου είναι τα εξής:

«Η σιωπή είναι πάντα χρυσός ή είναι μια τεχνική φυγής από την τοποθέτηση επί θεμάτων που ταλανίζουν την κοινωνία; Η σιωπή είναι χρυσός ή την ανακάλυψε ο κοινωνικός άνθρωπος για να μην έρχεται αντιμέτωπος με ολίγους που θέλουν να ασχολούνται με πολλά και θεωρούν ότι είναι οι σωστοί; Η σιωπή είναι πάντα χρυσός ή επιβάλλεται στο άτομο καθώς εκβιάζεται ή απειλείται;

Ο Χρήστος Θεοδωρόπουλος γράφει ότι «κάποιοι άνθρωποι σωπαίνουν, επειδή φοβούνται, άλλοι επειδή τους συμφέρει, άλλοι πάλι επειδή δεν έχουν μάθει να μιλούν και άλλοι επειδή δεν θέλουν να πάρουν την ευθύνη των λεγομένων τους».

Ας πάρουμε τον φόβο και να τον αναλύσουμε. Γιατί φοβάται ο άνθρωπος; Επειδή έχει οικονομική σχέση ή αναμένει κοινωνική ανέλιξη και αποδέχεται να ακολουθεί την πολιτική «σιγή ιχθύος» για να μην έχει δυσάρεστες οικονομικές συνέπειες. Άλλες φορές η τακτική αυτή προέρχεται από την έλλειψη παρρησίας και εξαιτίας του φόβου του να αντιμετωπίσει τις ορθές ή όχι αντιδράσεις του περιγύρου. Άλλοτε πάλι δεν θέλει να πάρει την ευθύνη των λεγομένων του και τον συμφέρει να ακολουθεί την πολιτική του ραγιαδισμού έναντι του δεσποτισμού και του ετσιθελισμού. Βέβαια ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και η έξη, η συνήθεια, η οποία ποδηγετεί το άτομο, τον υποβαθμίζει και τον κάνει υποχείριο των ολίγων, των εκμεταλλευτών.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να μετρήσουμε τα όρια της σιωπής. Το μέτρο, που έλεγαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι. Και αυτό, γιατί όταν ξεπεραστούν τα όρια αρχίζουν να διαφαίνονται σοβαρά κοινωνικά προβλήματα με αποτέλεσμα να πιέζονται οι άνθρωποι, να καταρρακώνονται οι κοινωνικές και οι φιλικές σχέσεις και να καταπιέζεται η ανθρώπινη φύση με ότι αυτό συνεπάγεται.

H σιωπή είναι αντίθετη του διαλόγου, των τοποθετήσεων, των απόψεων και της ορθής σκέψης. Η σιωπή περιορίζει το συναίσθημα, τη διαφάνεια, τη δημοκρατία. Ο διάλογος είναι το οξυγόνο της δημοκρατίας και της ανάπτυξης της υγιούς κοινωνίας και φυσικά της προσωπικότητας του ανθρώπου. Γιατί η σιωπή περιορίζει την ανέλιξη της ανθρώπινης οντότητας. Περιορίζει την επίλυση των προβλημάτων. Πολλές φορές το άτομο που επιβάλει την σιωπή και την ανελευθερία του λόγου δρα υποχθόνια και δημιουργεί κοινωνικά προβλήματα. (…)

Μήπως λοιπόν ως μέλη της κοινωνίας ευρύτερα και της τοπικής κοινότητας και του κοινωνικού μας περιγύρου ειδικότερα, οφείλουμε να εγείρουμε αντιδράσεις για να φέρουμε στο φως τα κακώς κείμενα;

(…) Η σιωπή λοιπόν είναι κάποιες φορές χρυσός σε ζητήματα ευγένειας και διακριτικότητας. Ωστόσο πολλές φορές είναι το ιδανικό περιβάλλον για να δράσουν ελεύθερα όλα αυτά τα στοιχεία της κοινωνίας που θέλουν να στραφούν εναντίον της και να προάγουν τα συμφέροντά τους. Η σιωπή σε αυτή την περίπτωση δεν είναι χρυσός αλλά αθέτηση της ευθύνης που έχουμε απέναντι στους άλλους να προασπίζουμε την κοινωνία στην οποία ζούμε. (…)».

Στην επιστολή του (9/4/2025) ο κ. Κεφάλας γράφει τα εξής:

«Κύριε Διευθυντά,

Ως θαμώνας της «Απογευματινής» καθημερινά διαβάζω όλα της τα κείμενα και με τράβηξε την προσοχή το τελευταίο κείμενο του κ. Σολταρίδη (7/4/2025). Νέος ήμουν και γέρασα, ελπίζοντας ότι κάτι θα αλλάξει στην ομογένεια.

Δυστυχώς η σιωπή ούτε χρυσός είναι, ούτε αργυρός. Όπως είπε και ο Φρίντριχ Νίτσε «Η σιωπή είναι η χειρότερη. Διότι όταν οι αλήθειες αποσιωπώνται γίνονται δηλητηριώδεις».

Συμφωνώ και προσυπογράφω το κείμενο του κ. Σολταρίδη στο οποίο αμφισβητεί το ρόλο της σιωπής και τον προτρέπω να μη σιωπήσει και να εκφράσει τους προβληματισμούς του, ώστε να ξεκινήσει και διάλογος και ενημέρωση.

Δρ. Νικόλαος Κεφάλας»

Το σχόλιο μας στις δημόσιες παρεμβάσεις των ομογενών είναι το εξής:

Μας βρίσκουν σύμφωνους η θέση τους ότι η σιωπή δεν είναι χρυσός. Είναι φυγή από την ευθύνη. Άλλωστε στην 35χρονη δημοσιογραφική και εκδοτική θητεία μας, ακολουθήσαμε την επιλογή της ευθύνης, ασκώντας δημόσια κριτική στα κακώς κείμενα της Πολίτικης Ρωμηοσύνης, εκθέτοντας καταστάσεις που δεν συνάδουν με την χρηστή διοίκηση των κοινοτικών υποθέσεων.

Στις σελίδες της «Ανατολής» και του ιστότοπου μας anatolinet.gr υπάρχουν πάρα πολλά δημοσιεύματα με αποκαλύψεις και αποκλειστικότητες. Αυτά τα δημοσιεύματα, δεν οφείλονταν στην δημοσιογραφική μας δεινότητα, αλλά στην βούληση μας να μην αποσιωπήσουμε, να δημοσιοποιήσουμε τα κακώς κείμενα της Πολίτικης Κοινότητας.

Ως αντίτιμο αυτής της εκδοτικής πολιτικής, εισπράξαμε προσωπικές επιθέσεις, συκοφαντίες, μηχανορραφίες σε βάρος μας, προσπάθειες ακύρωσης των δημοσιεύσεων μας. Αλλά, δυστυχώς, παρατηρήσαμε ότι και τα αντανακλαστικά της κοινότητας επιδεικνύουν μειωμένη αντίδραση, για να μην πούμε ότι βρίσκονται σε κατάσταση ακαμψίας. Ούτε διαπιστώσαμε να υπάρχει αλληλεγγύη της κοινωνίας, με όσους επιδιώκουν την διαφάνεια.

Θα μπορούσαμε να γράψουμε πολλά, γιατί συμβαίνει αυτό. Γιατί πολλά μέλη της κοινότητας επιλέγουν την σιωπή. Η προσωπική μας εκτίμηση είναι ότι οφείλεται εν πολλοίς, στην διαπλοκή συμφερόντων των κύριων πρωταγωνιστών. Αυτοί που γνωρίζουν δεν μιλούν, γιατί κάτι κερδίζουν με την σιωπή τους!

Εάν υποθέσουμε ότι αυτός είναι ο κανόνας, αναμφίβολα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις.

Τελειώνοντας, στις ερμηνείες της σιωπής που έκανε ο κ. Σολταρίδης, να προσθέσουμε και μια εναλλακτική: Εάν τα γράφεις και τα λες επί τόσα χρόνια, και δεν βλέπεις να αλλάζει κάτι, μήπως η αποστασιοποίηση είναι μια επιλογή; Γιατί να ‘φαρμακώνεις’ τους συμπολίτες σου, που ασκούν εξουσία στις κοινοτικές υποθέσεις, όταν βλέπεις να επέρχεται το μοιραίο;

Γρηγόρης Κεσίσογλου

Σημ.: Η αρχική φωτογραφία είναι από παλαιότερη Εσπερίδα του Συνδέσμου Υποστήριξης Ρωμαίικων Κοινοτικών Ιδρυμάτων.

Διαβάστε κι αυτά:  

Στο Φόρουμ των Δελφών η υπόθεση της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας

Με επαγγελλματίες η εκστρατεία κατά του Πατριαρχείου

Προσβολή του Σταυρού και δυσφήμηση του Ορφανοτροφείου

Νιώθω περήφανη να λέω ότι είμαι Πολίτισσα Ρωμηά